پایگاه پرچم های سیاه | آخرین اخبار ایران و جهان / lastnews / دفاع امنیت شخصیت ها / «شبح» ترکیه چگونه مبهوت دژ پدافندی سوریه شد + عکس

«شبح» ترکیه چگونه مبهوت دژ پدافندی سوریه شد + عکس

به نظر می رسد یا سلاح مورد استفاده برای ساقط کردن فانتوم ترکیه از کالیبر بالایی برخوردار بوده که با همان شلیک های اول تأثیر مخربی روی هدف داشته، یا نرخ آتش بالایی داشته و یا سلاح مورد استفاده دارای سامانه ای پیشرفته از انواع راداری یا اپتیکی برای هدفگیری خودکار و تصحیح آتش برای شلیک های بعدی با توجه به حرکت سریع هدف بوده است.

«شبح» ترکیه چگونه مبهوت دژ پدافندی سوریه شد + عکس

«شبح» ترکیه چگونه مبهوت دژ پدافندی سوریه شد + عکسReviewed by مرتضی سرمدیان on Jun 28Rating:

به گزارش گروه دفاع و امنیت مشرق، جمعه گذشته خبر انهدام یک هواپیمای نظامی ترکیه توسط پدافند هوایی سوریه شوک عجیبی در فضای رسانه ایجاد کرد. کمتر کسی تصور می کرد در حالی که سوریه به شدت تحت فشار است چنین واکنش شدیدی به تجاوز هوایی ترکیه، به عنوان کشوری که بسیاری از مشکلات امنیتی در سوریه ناشی از آن است نشان دهد.

دو هواپیمای نظامی ترکیه که بعداً اعلام شد از نوع اف-۴ فانتوم(به معنی شبح) بوده اند با پرواز در ارتفاع پائین و سرعت بالا وارد آبهای ساحلی سوریه شده بودند که در فاصله ۱ کیلومتری سواحل این کشور مورد اصابت سامانه های پدافند هوایی سوریها قرار گرفته و یکی از آنها به داخل آب سقوط کرد و دیگری با بازگشت به ترکیه در نزدیکترین فرودگاه این کشور اقدام به فرود اضطراری کرد.

آنچه در اینجا می خواهیم بدان بپردازیم اشاره به تجهیزات دو طرف این ماجراست که از یک سو اف-۴ فانتوم های ترکیه هستند و در سوی دیگر تجهیزات دفاع هوایی سوریه. جنگنده اف-۴ فانتوم که از معروفترین محصولات هوایی آمریکا در دوره جنگ سرد است در فاصله سالهای ۱۹۷۴ تا ۱۹۹۴ از آمریکا و آلمان خریداری شدند و بیش از ۵۰ فروند آنها از ۱۹۹۵ توسط صنایع هوایی رژیم صهیونیستی بهسازی و ارتقاء داده شده اند. این جنگنده بیشینه سرعتی معادل ۲۳۷۰ کیلومتر بر ساعت در ارتفاع بالا داشته و می تواند تا ارتفاع ۱۸۳۰۰ متر اوجگیری نماید.


اف-۴ئی فانتوم نیروی هوایی ترکیه

برخی منابع خارجی، مأموریت هواپیمای ساقط شده ترک را شناسایی و ترکیه مأموریت آن را آزمایش سامانه های رادار کشورش عنوان نموده در حالی که سوریه نه تنها این ادعاها را نپذیرفته بلکه هدف این هوپیماها را اجرای یک عملیات بمباران در خاک سوریه برای حمایت از تروریست های مسلح در این کشور اعلام کرده است.

هر چند گفته های سوریه در این باب، ناظر بر حمله رسمی نظامی ترکها است و در شرایطی که ترکیه سعی در حفظ وجهه خود به عنوان سر و سامان دهنده منطقه دارد کمی دور از ذهن به نظر می رسد اما باید پذیرفت با وجود چند نوع هواپیمای بدون سرنشین اسرائیلی و ترک در ارتش ترکیه با قابلیت های شناسایی، ادعای پرواز فانتوم ها برای شناسایی بی اعتبار می شود. در واقع استفاده از هواپیمای سرنشین دار به دلیل همین تبعات سیاسی، کمتر در دستور کار ارتشها قرار دارد چه رسد به زمان و مکان پرتنش این حادثه. البته مشخص شدن نوع این هواپیما که از گونه رزمی F-4E یا نوع شناسایی یعنی RF-4E است می تواند به نتیجه گیری بهتری در این زمینه منجر شود.

همچنین مطالب عنوان شده توسط رئیس جمهور دولت ترکیه مبنی بر ناگزیر بودن هواپیماها از ورود به فضای سوریه بسیار ناپخته بوده و نشانه بی اطلاعی این فرد از ویژگی های یک جنگنده است چه برسد به مشخصات مانوری اف-۴ فانتوم. وی ادعا کرده هواپیما به دلیل سرعت بالا ناچاراً باید مقداری وارد فضای سوریه می شده در حالی که اف-۴ئی دارای کمینه شعاع گردشی در حدود ۱۳۵۰ متر در ماخ ۰.۹(سرعت حدود ۱۱۰۰ کیلومتر بر ساعت در ارتفاع پائین) است و این یعنی در صورتی که خلبانان ترک می خواستند و اراده می کردند، به کمتر از ۱.۵ کیلومتر برای یک گردش تند و بازگشت به خارج از آبهای سوریه احتیاج داشتند.

از این بدتر، صحبت رئیس جمهور ترکیه راجع به خارج از کنترل بودن جت های جنگی در برخی مواقع است که بدیهی است وسیله ای که برخی مواقع خارج از کنترل باشد قابل اتکا نخواهد بود و اساساً تمام ارزش این وسائل و انبوه دردسرهای طراحی برای قابل کنترل بودن آنها است!

به گزارش مشرق، اعلام برد ۲.۵ کیلومتری سامانه شلیک کننده و مشاهده شدن اثرات گلوله روی لاشه فانتوم ترکیه و اینکه هواپیمای دوم نیز مورد اصابت گلوله قرار گرفته می تواند به حدس دقیقی از ماهیت سامانه درگیر شده با جنگنده ترک کمک کند. لازم به ذکر است بنا بر اظهارات منابع سوری، این هواپیما در فاصله یک کیلومتری ساحل سوریه در غرب روستای «ام الطیور» هدف قرار گرفته است. از طرفی، توپخانه ای بودن سامانه شلیک کننده به اف-۴ ترکیه و در نظر داشتن میزان حریم آبهای یک کشور براساس معاهدات رسمی، تجاوز جنگنده ترک به حریم سوریه را قطعی به نظر می رساند.

این هواپیما پس از طی مسیری در ۱۰ کیلومتری ساحل سقوط کرده است. بنابراین پس از مورد اصابت قرار گرفتن، از ساحل دور شده و هواپیمای دوم هم با وجود آسیب، موفق به فرود اضطراری شده است. با توجه به انهدام هواپیمای ترک در فاصله کمی بعد از اصابت، گلوله های زیادی باید به آن برخورد کرده باشد. هر چند شلیک اول ممکن است در غافلگیری کامل صورت بگیرد اما در شلیک های بعدی قطعاً خلبانان هواپیماهای هدف قرار گرفته، با اجرای مانورهای شدید سعی در جلوگیری از اصابت تعداد بیشتری گلوله کرده اند. بنابراین یا سلاح مورد استفاده از کالیبر بالایی برخوردار بوده که با همان شلیک های اول تأثیر مخربی روی هدف داشته، یا نرخ آتش بالایی داشته و یا سلاح مورد استفاده دارای سامانه ای پیشرفته از انواع راداری یا اپتیکی برای هدفگیری خودکار و تصحیح آتش برای شلیک های بعدی با توجه به حرکت سریع هدف بوده است.

همچنین در صورت اطلاع هواپیمای ترکیه از وجود سامانه های پدافندی در این روستا بحث غافلگیر شدن و در نتیجه وارد آمدن آسیب به نحوی که هواپیما کمتر از ۱۰ کیلومتر دیگر قابل پرواز باشد منتفی است بنابراین به احتمال زیاد، سامانه به کار رفته دارای قابلیت تحرک بسیار بالایی بوده و در روزهای قبل از حادثه در یک موضع پدافندی مشخص قرار نداشته است.

مقامات سوریه اعلام کرده اند با توجه به وجود سابقه تجاوز هوایی از همین منطقه در گذشته، نیروهای دفاع هوایی سوریه در این منطقه نمی توانستند ریسک کنند و با توجه به شرایط پروازی هواپیماها که در ارتفاع پائین و سرعت بالا بوده است، اقدام به درگیر شدن با آن کرده اند.

در حملات فانتوم های نیروی هوایی ارتش ایران به مواضع رژیم بعث عراق در دوران دفاع مقدس، بارها چنین حملاتی در ارتفاع پائین و سرعت بالا و با عبور از دیوارهای آتش پدافند عراق صورت گرفت، اما عمده توپهای عراقی در آن زمان فاقد هدایت و هدفگیری خودکار بودند و در نتیجه فرار از آنها برای خلبانان بیشتر میسر بود. در نظر داشتن این نکات تاریخی، احتمال برخوردار بودن سلاح سوریه از یک سامانه هدفگیری خودکار توانمند را پررنگ تر می کند.

کدام سامانه شبح ترک ها را به زیر کشید؟

آنچه به عنوان سلاحِ به کار رفته در این درگیری می تواند مورد بررسی قرار گیرد، توپ های ۲۳ و ۵۷ میلیمتری یا سامانه دفاع هوایی موشکی-توپخانه ای روسی پنتسر-اس۱ است. تیربار و توپهای با کالیبر کوچکتر و بزرگتر از این موارد با توجه به شواهد موجود حدس های مناسبی در این بررسی نیستند.

توپ های ۲۳ میلیمتری معروف ZU-23 که در بسیاری از کشورهای جهان مورد استفاده قرار می گیرند ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ متر برد دارند و نواخت تیر آنها بیش از ۴۰۰ تیر بر دقیقه است. به طور استاندارد، این سلاح فاقد سامانه پیشرفته ای برای هدفگیری است و با توجه به اینکه از بهسازی این سلاح در سوریه توسط متخصصان این کشور و یا یک کشور دیگر(مانند ایران که توپ های خود را به سامانه هدفگیری مجهز کرده) گزارشی در دست نبوده این احتمال که این سلاح در درگیری فوق نقش اصلی را داشته کمرنگ می شود. البته لازم به ذکر است این توپ ها هم به صورت ثابت و هم به صورت متحرک در ارتش های جهان در حال خدمت هستند و به دلیل ابعاد نچندان بزرگ از قابلیت اختفای مناسبی برخوردارند.


توپ ۲۳ میلیمتری

اما روز گذشته اخبار منتشر شد مبنی بر اینکه سوریه از یک سامانه ۲۳ میلیمتری ایرانی که دارای نواخت تیر چند هزار تیر بر دقیقه است استفاده کرده است. در صورت صحیح بودن این خبر، سامانه مذکور به احتمال بالا شبیه سامانه پیشرفته «مصباح» با مأموریت اصلی ضد کروز است که پیشتر در گزارش سامانه های دفاع هوایی بردکوتاه ایران در مشرق معرفی شده بود. این سامانه ۸ لوله ای، ضمن برخورداری از نواخت تیر بالا، دارای یک رادار سه بعدی برای هدایت آتش است. البته ایران توپ های دو لول ۲۳ میلیمتری ثابت و متحرک خود را نیز به سامانه های اپتیکی مجهز کرده است.

توپ های مرگبار ۵۷ میلیمتری «ZSU-57-2» دارای برد مؤثر ۴ کیلومتر بدون استفاده از رادار و تا ۶ کیلومتر در صورت استفاده از رادار برای هدفگیری هستند. این سلاح از نظر قدرت تأثیر روی هدف و دقت آتش با آسیب وارده به فانتوم ترکیه همخوانی دارد اما برد آن بیش مقدار اعلام شده توسط مقامات سوری برای سلاح مورد استفاده است. همچنین این سامانه بزرگ و سنگین بوده و قابلیت تحرک چندان بالایی ضمن حفظ اختفاء مناسب ندارد.


توپ ۵۷ میلیمتری

سلاح دفاعی دیگر، سامانه بسیار پیشرفته «پنتسر» است که هم دارای موشک و هم دارای دو توپ تک لول ۳۰ میلیمتری است. پنتسر از یک رادار و سامانه الکترواپتیکی برای کنترل آتش برخودار است. رادار آن با برد کشف ۳۲ تا ۳۶ کیلومتر، برد ردگیری ۲۴ تا ۲۸ کیلومتر می تواند تا دو موشک را به سمت یک هدف هدایت کند. سامانه الکترواپتیکی بسته به شرایط بین ۱۷ تا ۲۶ کیلومتر برد داشته و می تواند یک موشک را به سمت یک هدف هدایت کند.


سامانه پنتسر-اس۱؛ چهار پرتابگر سه تایی قابل مشاهده هستند

موشک موجود در این سامانه ۱.۲ تا ۲۰ کیلومتر برد داشته، در ارتفاع ۵ متر تا ۱۰هزار متر قابل استفاده بوده و بیشینه سرعت هدف برای اصابت به آن ۱۰۰۰ متر بر ثانیه(۳۶۰۰ کیلومتر بر ساعت) است. توپ های ۳۰ میلیمتری این سامانه ۲۰۰ متر تا ۴هزار متر برد داشته، ارتفاع مؤثر درگیری آن تا ۳۰۰۰ متر و نرخ آتش آن میزان بسیار بالای ۴۵۰۰ تا ۵۰۰۰ گلوله بر دقیقه(۷۵ تا ۸۳ تیر بر ثانیه) است.

این سامانه با ۳ نفر کاربری شده و تنها به ۴ تا ۶ ثانیه برای واکنش نشان دادن به هدف احتیاج دارد. همه اجزای سامانه پنتسر روی یک کامیون مستقر هستند و از اینرو قابلیت تحرک بالایی برای آن بوجود آمده است. این سامانه دارای توانمندی های بالایی در جنگ الکترونیک است.

هر چند برد نهایی پنتسر بیش از مقدار اعلام شده برای سلاح به کار رفته توسط سوریها است اما این سامانه از تطابق خوبی با شرایط سلاح به کار رفته برخوردار است. خصوصاً از حیثت سرعت درگیری و نرخ اتش بسیار بالا. در اینصورت باید به خلبانان فانتوم ساقط شده حق داد که نتوانسته باشند از آتش مهلک این سامانه نجات یابند.

بعلاوه اگر فانتوم ترک از نمونه های بهسازی شده توسط رژیم صهیونیستی بوده باشد، نقش توانایی های الکترونیکی و سرعت بالای واکنش سامانه سوری، هرچه که بوده باشد قابل توجه است. بنابراین در صورت وجود تعداد کافی از این دست سامانه ها و استقرار آنها در نقاط ناشناخته برای دشمنان، نرخ تلفات تجهیزات هوایی حمله کنندگان به سوریه بالا خواهد بود.

سایر سامانه های دفاع هوایی سوریه

اشاره ای به سایر سامانه های موجود در سوریه می تواند مؤلفه های قدرت پدافند هوایی این کشور را تا حدودی روشن سازد.

با وجود اینکه برخی از سامانه های قدیمی دفاع هوایی این کشور در سالیان اخیر بهسازی هایی داشته اند اما نمونه های جدیدی که روسها در اختیار این کشور قرار داده اند کاملاً برتر از آنها است. از نمونه های قدیمی می توان به سامانه های «سام-۳پچورا» و «سام-۶کاب» اشاره کرد که برخی منابع از ارتقاء آنها به استانداردهای جدید به ترتیب، پچورا-۲آ و کاوادرات خبر داده اند. علاوه بر رفع بسیاری از محدودیت های عملکردی رادار، بکارگیری تجهیزات دیجیتال به جای آنالوگ، تجهیزات جدید جنگ الکترونیک و سامانه های ارتباطی و شبکه ای به افزایش توانایی های این سامانه ها منجر شده است. همچنین امکان درگیری با اهدافی با سطح مقطع کم و موشک ها نیز در این دو استاندارد جدید وجود دارد.

سامانه کوتاه برد «تور-ام-۱» که در ایران نیز به کار گرفته شده دارای موشک هایی با برد تا ۱۲ کیلومتر و سقف پرواز ۶ کیلومتر است. این سامانه قابلیت شناسایی همزمان ۴۸ هدف، ردگیری ۱۰ هدف و درگیری با ۲ هدف را دارد. از ویژگی های مهم سامانه تور، توانایی درگیری شدن با مهمات هوایی مانند بمب ها و موشک ها و پهپادهایی با سطح مقطع پایین است.


تور-ام-۱

از دیگر سامانه های جدید سوریه می توان به سامانه میانبرد «بوک» و دوربرد «اس-۳۰۰» اشاره کرد. دو نسل از سامانه بوک وجود دارد که در گزارش های مختلف منتشر شده هر دو نوع آنها در فهرست تجهیزات سوریها دیده می شود. نوع بوک-ام-۱ دارای برد ۳۰ کیلومتر، سقف پرواز ۲۲هزار متر و قابلیت درگیری همزمان با دو هدف و نوع بوک-ام-۱-۲ برد تا ۵۰ کیلومتر، سقف پرواز تا ۲۵هزار متر و قابلیت درگیری با ۴ تا ۶ هدف را دارد. این سامانه ها علاوه بر متحرک بودن تمام اجزا شامل رادار و پرتابگر موشک، دارای یک گیرنده راداری روی هر خودروی پرتابگر موشک هستند که به آنها توانایی مقاومت بسیار بالا در برابر جنگ الکترونیک متمرکز دشمن و تا حدودی استقلال عملکردی در محیط نبرد را داده است.

در واقع کارشناسان، سامانه بوک را مقاومترین و پایدارترین سامانه دفاع هوایی موشکی میانبرد می دانند که قابلیت درگیری با اهداف مختلف هوایی از هواپیما تا موشک را دارد.


بوک-ام-۱-۲

پس از رونمایی این سامانه ها در سوریه، مقامات نظامی رژیم صهیونیستی از بروز خطر جدی برای استیلای هوایی خود ابراز نگرانی کردند.

دیگر سامانه مهم سوریه، اس-۳۰۰ است. منابع خارجی سوریه را از مشتریان سری P این سامانه در دهه ۹۰ می دانند. S-300P دارای رادایهایی با برد ۱۸۰ تا ۳۶۰ کیلومتر و توانایی ردگیری همزمان ۱۲۰ هدف و درگیر شدن با ۴ هدف است. هرچند برخی کارشناسان، این نسل از اس-۳۰۰ را سامانه ای معمولی به شمار می آورند اما با توجه به برد موشک های آن که دست کم ۴۵ تا ۹۰ کیلومتر عنوان شده است نقش مهمی در دفاع هوایی خواهد داشت.

نمونه ای دیگر از اس-۳۰۰هایی که صحبت از فروش آنها به سوریه بوده و از آن با عنوان پیشرفته ترین نوع اس-۳۰۰ موجود یاد می کنند که به اس-۳۰۰پی-ام-یو-۲ صادق است. حتی اگر نسل قبلی یعنی پی-ام-یو-۱ نیز در اختیار سوریه قرار گرفته باشد، با توجه به وجود سامانه های کوتاه برد فوق العاده مثل پنتسر و تور ام-۱ در این کشور برای حفاظت از خود اس-۳۰۰ در برابر حملات در نتیجه و بقای رزمی بالای آن، کار حملات گسترده موشکی و هوایی به منطقه تحت حفاظت اس-۳۰۰ بسیار دشوار می شود.


سامانه اس-۳۰۰

گونه های اس-۳۰۰پی-ام-یو-۱ قابلیت درگیر شدن همزمان با ۶ هدف شامل هواگردهای سرنشین دار یا بی سرنشین و موشک ها است. بیشینه برد رادارهای آن ۳۰۰ کیلومتر بوده و موشک های قابل استفاده در آن بردها ۷۵، ۱۰۰ و ۱۹۵ کیلومتر دارند.

روز گذشته اخباری مبنی بر تعلیق قرارداد فروش اس-۳۰۰ های جدید به سوریه منتشر شد که با توجه به سفر چند روز گذشته رئیس جمهور روسیه به سرزمین های اشغالی احتمالاً باز هم صهیونیست ها با تطمیع روسها محرک این بی تعهدی جدید آنها بوده اند.

هر چند ارائه تحلیل دقیق از وضعیت دفاع هوایی سوریه نیازمند داشتن اطلاعاتی از سطح توانمندی این کشور در جنگ الکترونیک، شبکه های کنترل و فرماندهی و رادارهایی در برد و فرکانس های مختلف است اما بخشی از آمادگی پدافند سوریه و توانایی بکارگیری تسلیحات جدید خریداری شده در آخرین رزمایش ارتش این کشور به نمایش گذاشته شد که واکنش کارشناسان کشورهای مختلف را نیز به همراه داشت. خصوصاً مقامات رژیم صهیونیستی با توجه به قابلیت های جدید سوریه عرصه را مثل گذشته باز نمی بینند و در صورت بروز یک درگیری نظامی با این کشور باید منتظر تلفات بالایی حتی برای به روز ترین سامانه های تهاجمی هوایی خود باشند.

درباره مرتضی سرمدیان

پیشنهاد میکنیم

سامانه پدافندی S300 با موفقیت آزمایش شد + تصاویر

سامانه پدافندی S300 با موفقیت آزمایش شد + تصاویر

به گزارش پایگاه پرچم های سیاه شرق به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان؛ به نقل …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × چهار =

Watch Dragon ball super