پایگاه پرچم های سیاه | آخرین اخبار ایران و جهان / مناسبت ها / پیامدهاى رحلت پیامبر(ص) از زبان فاطمه(س)

حضرت محمد ( ص )

در اینجا پیامدهاى رحلت پیامبر اكرم (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) از نگاه تنها یادگارش، حضرت فاطمه سلام الله علیها كه بضعة الرسول است (۱) و به تعبیر امام على (علیه السلام) بقیة النبوة (۲) است و به اعتراف دیگران، خیرة النساء و ابنة خیر الانبیاء، صادقة فی قولك، سابقة فی وفور عقلك است. (۳)، بیان می شود.

پیامدهاى رحلت پیامبر(ص) از زبان فاطمه(س)

پیامدهاى رحلت پیامبر(ص) از زبان فاطمه(س)Reviewed by مرتضی سرمدیان on Feb 13Rating:

او که خلیفه اول در جمع مردم مدینه درباره‏اش چنین گفته است: انت معدن الحکمه و موطن الهدى و الرحمه و رکن الدین و عین الحجه است. (۴)

و حتى عایشه نیز گفته است: « ما رایت احدا کان اصدق لهجه من فاطمه الا ان یکون الذی ولدها. » (۵)

او که هم مردمان مکه و مدینه را دیده و هم شاهد حیات پیامبر اکرم (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) بوده و هم در کنار پیامبر و حضرت امیر(علیه السلام) حوادث ریز و درشت عصر نبوت و روزهاى بعد از رحلت و حوادث تلخ و دردناک آن ایام کوتاه را به دقت زیر نظر داشته است . آرى او مى‏تواند پیامدهاى تاسف بار رحلت پیامبر را خوب بیان کند . در اینجا به مواردى از آنها مى‏پردازیم:

آن حضرت در خطبه فدکیه (۶) و خطبه‏اى که بعدا در جمع زنان مدینه که به عیادت ایشان آمده بودند (۷) ایراد فرموده‏اند، پیامدهاى رحلت پیامبر را بیان مى‏کنند از جمله آنها عبارتند از:

 

۱. ایجاد ضعف و سستى در میان مردم .

استومع وهنه « یا وهیه.‏» (۸)

حضرت در خطبه‏اى که در حضور زنان مدینه که به عیادت ایشان آمده بودند نیز این امر را تذکر دادند و با تاسف فرمودند:

« فقبحا لفلول الحد واللعب بعد الجد و قرع الصفاه (۹) ؛ چه زشت است ‏سستى و بازیچه بودن مردانتان پس از آن همه تلاش و کوشش .»

 

۲. تفرقه و اختلاف به وجود آمد .

«استنهر فتقه وانفتق رتقه (۱۰) ؛ تشتت و پراکندگى گسترش یافت . و وحدت و همدلى از هم گسست.»

استنهر از نهر به معناى وسعت و زیادى است، فتق به معناى جدایى و پاره پاره شدن است. انفتق از انفتاق یعنى شکافتن و رتق هم به معناى همبستگى و اتحاد است .

در قرآن کریم نیز آمده است که: «ان السموات والارض کانتا رتقا ففتقناهما (۱۱) ؛ (آیا کافران ندیدند) که آسمان ها و زمین به هم پیوسته بودند و ما آنها را از یکدیگر باز کردیم .»

 

۳. امید و آرزوهاى مسلمانان به ناامیدى تبدیل شد.

آنان که به پیامبر اکرم (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) و احکام عالیه اسلام ناب حضرتش دلخوش کرده بودند از نعمت دین الهى و حکومت اسلامى بهره ‏مند گشته بودند. اکنون با دیدن حوادث بعد از آن حضرت مایوس شده و امیدشان به یاس مبدل گشت.

« واکدت الامال‏.» (۱۲)

«جلباب‏» چادر یا عبایى که بدن انسان را مى‏پوشاند، حضرت زهرا (سلام الله علیها) تعبیر به جلباب دین فرموده . چون دین نیز تمام زوایاى زندگى فردى و اجتماعى انسان را در بر مى‏گیرد، همانگونه که چادر و عباء تمام بدن انسان را در بر مى‏گیرد

۴ . به حریم پیامبر بى ‏حرمتى شد .

« اضیع الحریم و ازیلت الحرمه عند مماته (۱۳)؛ هنوز جسد مبارک پیامبر بر زمین است. در اجتماع سقیفه (۱۴) بدون نظرخواهى از خاندان پیامبر به تعیین جانشین براى آن حضرت مى‏پردازند. و حق اهل بیت‏ حضرتش را ضایع مى‏کنند .

چنانکه حضرت على(علیه السلام) مى‏فرماید:” فوالله ما کان یلقى فى روعى، ولا یخطر ببالى ان العرب تزعج هذا الامر من بعده (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) عن اهل بیته ولا انهم منحوه عنی من بعده” (۱۵) ؛ به خدا سوگند نه در فکرم مى‏گذشت و نه در خاطرم مى‏آمد که عرب خلافت را پس از رسول خدا از اهل بیت او بگرداند. یا مرا پس از وى از عهده دار شدن حکومت‏ باز دارند.»

و حتى در لحظات واپسین عمر حضرت و هنگام رحلت ایشان، هنگامى که قلم و لوحى طلب فرمودند به آن حضرت بى‏ حرمتى کردند و نداى ” فانه یهجر” سر دادند. (۱۶)

و مدتى هم از رحلت ‏حضرت نگذشت که به در خانه تنها یادگارش آمدند و چه بى ‏حرمتی ها که نکردند. چنانکه حضرت زهرا فرمود: یا ابتاه یا رسول الله هکذا کان یفعل بحبیبتک وابنتک … . (۱۷)

یا ابتاه یا رسول الله ماذا لقینا بعدک من ابن الخطاب وابن ابى قحافه (۱۸) ؛ بابا اى رسول خدا پس از تو از دست زاده خطاب و زاده ابى قحافه چه بر سر ما آمد. (۱۹)

 

۵ . خط نفاق و دورویى آشکار شد .

« ظهر فیکم حسکه النفاق.‏» (۲۰)

حضرت در جاى دیگرى از همین خطبه، با کنایه زیبایى به این نفاق افکنى پرداخته است و فرموده است:

« تشربون حسوا فى ارتغاء و تمشون لاهله و ولده فى الخمر والضراء و نصبر منکم على مثل حز المدى، و وخز السنان فى الحبشاء (۲۱) ؛ شیر را اندک اندک با آب ممزوج نمودید و به بهانه این که آب مى‏نوشید، شیر را خوردید. کنایه از نفاق است که تظاهر به عملى مى‏شود که در واقع خلاف آن است (۲۲) و براى نابودى اهل بیت او در پشت تپه‏ها و درختان کمین کردید . و ما بر این رفتار شما که مانند بریدن کارد و فرو بردن نیزه در شکم، دردآور و کشنده است صبر مى‏کنیم .»

 

حضرت محمد صلی الله علیه و آله

۶ . دین و معنویت کم رنگ شد .

« و سمل جلباب الدین.‏» (۲۳)

«جلباب‏» چادر یا عبایى که بدن انسان را مى‏پوشاند، حضرت زهرا (سلام الله علیها) تعبیر به جلباب دین فرموده . چون دین نیز تمام زوایاى زندگى فردى و اجتماعى انسان را در بر مى‏گیرد، همانگونه که چادر و عباء تمام بدن انسان را در بر مى‏گیرد. (۲۴)

و در عبارتى دیگر فرموده‏اند: «… اطفاء انوار الدین الجلى و اهمال سنن النبى الصفى (۲۵) ؛ به خاموش کردن انوار درخشان دین و بى‏اهمیت کردن و مهمل گذاردن سنت‏هاى پیامبر برگزیده خدا همت گماردید.»

 

۷ . مردم دچار بى‏تفاوتى شدند .

حضرت خطاب به انصار که با جان و مال پیامبر را کمک کرده بودند چنین فرمودند:

« یا معاشر الفتیه و اعضاء المله، و حضنه الاسلام ما هذه الغمیزه فی حقی و السنه عن ظلامتى (۲۶) ؛ اى گروه جوانمرد، اى بازوان ملت و یاوران اسلام، این غفلت و سستى و ضعف شما در حق من و تغافل و بى‏تفاوتى و خواب آلودگى درمورد دادخواهى من، چیست؟»

 

۸ . مردم پیمان شکنى کردند .

فرمودند:« فانى حرتم بعد البیان و اسررتم بعد الاعلان و نکصتم بعد الاقدام (۲۷) ؛ پس چرا بعد از بیان حق حیران و سرگردانید، و بعد از آشکار کردن عقیده پنهان کارى مى‏کنید و بعد از آن پیشگامى و روى آوردن به عقب برگشته پشت نموده‏اید.»

حضرت زهرا سلام الله علیها، در این فراز به حادثه غدیر اشاره مى‏کند که پیامبر اکرم (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) آن را براى مردم بیان فرمود و به آنها اعلام کرد و آنان نیز با على (علیه السلام) بیعت کردند . اما اکنون بیعت‏ خود را شکستند .

پس چرا بعد از بیان حق حیران و سرگردانید، و بعد از آشکار کردن عقیده پنهان کارى مى‏کنید و بعد از آن پیشگامى و روى آوردن به عقب برگشته پشت نموده‏اید.

۹ . مردم دچار وسوسه‏هاى شیطانى شدند .

« تستجیبون لهتاف الشیطان الغوى (۲۸) ؛ به شیطان گمراه کننده پاسخ مثبت دادید.»

و در جاى دیگر از خطبه فرموده‏اند:« اطلع الشیطان راسه من مغزره هاتفا بکم فالفاکم لدعوته مستجیبین (۲۹) ؛ شیطان سر خود را از مخفی گاه به در آورد. شما را فراخواند، دید که پاسخگوى دعوت باطل او هستید… .»

«مغزر» یعنى مخفى گاه . در اینجا شیطان به سنگ پشت و خارپشت تشبیه شده است. چون آن هم وقتى دشمن را مى‏بیند، سرش را در لاک خود فرو مى‏برد. اما وقتى که محیط را بدون خطر احساس کرد، سر خود را بیرون مى‏آورد. شیطان نیز تا وقتى که پیامبراکرم (صلی‏الله‏علیه‏و‏آله وسلم) زنده بودند، سرش را در لاک خود فرو برده بود و جرات نمى‏کرد خود را نشان دهد . ولى بعد از آن سرش را بیرون آورد و به تحریک مردم پرداخت. (۳۰)

 

۱۰. شتاب در شنیدن حرف هاى بیهوده و بى‏اساس .

« معاشرالناس المسرعه الى قیل الباطل المغضیه على الفعل القبیح الخاسر (۳۱) ؛ اى گروه مردم که به سوى شنیدن حرف هاى بیهوده شتاب مى‏کنید، و کردار زشت زیانبار را نادیده مى‏گیرید.»

 

۱۱. نطفه مظاهر فساد روئیدن گرفت .

در پایان خطبه عیادت خطاب به زنان مهاجر و انصار فرمود:

« اما لعمری لقد لقحت فنظره ریثما تنتج ثم احتلبوا مل‏ء القعب دما عبیطا و ذعافا مبیدا(۳۲) ؛ به جان خودم سوگند نطفه فساد بسته شد، باید انتظار کشید تا کى مرض فساد پیکر جامعه اسلامى را از پاى درآورد که پس از این از پستان شتر به جاى شیر خون بدوشید و زهرى که به سرعت هلاک کننده است .

 

۱۲. فرصت طلبان به سر کار آمدند .

حضرت سلام الله علیها در فرازهایى از خطبه فدکیه به گروه هاى فرصت طلب که منتظر بودند تا بعد از رحلت پیامبر از موقعیت ‏بهره برند پرداخته است . و ویژگى‏هاى آنها را نیز بیان فرموده است .

 

گروه دین و اندیشه – شکوری


۱ . بحارالانوار، ج‏۴۳، ص‏۲۳، حدیث‏۱۷ .

۲ . الاحتجاج، (اسوه) ج‏۱، ص‏۲۸۲ .

۳ . همان، ۲۷۰ .

۴ . همان، ۲۷۷ .

۵ . الغدیر (دارالکتب آخوندى) ج‏۲، ص‏۳۱۲ .

۶ . این خطبه در منابع متعددى آمده است . از جمله: الاحتجاج طبرسى (چاپ اسوه) ج‏۱، شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید معتزلى، ج‏۱۶، ص‏۲۱۱ به بعد . و در کتاب هاى مستقلى نیز ترجمه و شرح آن نوشته شده است از جمله: درس هایى از خطبه حضرت زهرا، حسینعلى منتظرى . شرح خطبه حضرت زهرا در دو جلد . عزالدین حسینى زنجانى، قطره‏اى از دریا . على ربانى گلپایگانى .

۷ . ر . ک به الاحتجاج، ج‏۱، بحارالانوار، ج‏۴۳، ص‏۱۵۸ به بعد .

۸ . الاحتجاج، ج‏۱، ص‏۲۷۰ .

۹ . همان، ص‏۲۸۷ .

۱۰ . همان، ص‏۲۷۰ .

۱۱ . انبیاء، ۳۰ .

۱۲ . الاحتجاج، ج‏۱، ص‏۲۷۰ .

۱۳ . همان .

۱۴ . درباره سقیفه از جمله ر . ک به شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدید، ج‏۲، ص‏۲۰ – ۶۰ و ج‏۶، صص ۵ – ۵۰ .

۱۵ . نهج البلاغه، نامه‏۶۲ .

۱۶ . الارشاد شیخ مفید، ترجمه آقاى رسولى محلاتى چاپ دفتر نشر فرهنگ اسلامى، ج‏۱، ص‏۲۵۰ .

۱۸ . نهج الحیاه فرهنگ سخنان فاطمه سلام الله علیها، ۱۴۷ .

۱۹ . همان، ۲۵۰ .

۲۰ . امام على، عبدالفتاح عبدالمقصود، (ترجمه به فارسى) ج‏۱، ص‏۳۲۸ .

۲۱ . الاحتجاج، ج‏۱، صص‏۲۶۳ و ۲۶۴ .

۲۲ . همان، ۲۶۶ .

۲۳ . ر . ک به قطره‏اى از دریا، شرح خطبه حضرت زهرا، ۱۲۶ .

۲۴ . الاحتجاج، ج‏۱، ص‏۲۶۴ .

۲۵ . درس هایى از خطبه حضرت زهرا، ص ۱۱۸ .

۲۶ . الاحتجاج، ج‏۱، ص‏۲۶۶ .

۲۷ . همان، ۲۶۹ .

۲۸ . همان، ۲۷۲ .

۲۹ . همان ۲۶۶ .

۳۰ . همان ۲۶۴ .

۳۱ . درس هایى از خطبه حضرت زهرا، ص۱۲۰ .

۳۲ . الاحتجاج، ج‏۱، ص‏۲۷۸ .

۳۳ . همان، ص ۲۹۰ .

درباره مرتضی سرمدیان

پیشنهاد میکنیم

فاطمه زهرا سرّ لیله‏القدر

فاطمه زهرا سرّ لیله‏القدرReviewed by مدیریت پرچم های سیاه شرق on May 1Rating: نویسنده: محمّدجواد …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

هجده + پانزده =

Watch Dragon ball super