پایگاه پرچم های سیاه | آخرین اخبار ایران و جهان / مناسبت ها / الهجوم على دار الزهراء علیها السلام وما ترتب علیه
سيدة النساء فاطمة الزهراء عليها السلام
سيدة النساء فاطمة الزهراء عليها السلام

الهجوم على دار الزهراء علیها السلام وما ترتب علیه

الهجوم على دار الزهراء علیها السلام وما ترتب علیهReviewed by مدیریت پرچم های سیاه شرق on Mar 15Rating:

مضى أبو بکر وعمر وأبو عبیده إلى سقیفه بنی ساعده ، ولم یبق حول جثمان الرسول الأکرم صلى الله علیه وآله وسلم إلاّ أقاربه وموالیه ، وهم الذین تولوا غسله وتکفینه وإدخاله قبره ومواراته ، وهم أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب علیه السلام وعمه العباس رضی الله عنه وابناه الفضل وقثم ، واُسامه بن زید مولاه ، وقیل : شقران ، أو صالح مولاه صلى الله علیه وآله وسلم.

 سیده النساء فاطمه الزهراء علیها السلام
سیده النساء فاطمه الزهراء علیها السلام


مضى أبو بکر وعمر وأبو عبیده إلى سقیفه بنی ساعده ، ولم یبق حول جثمان الرسول الأکرم صلى الله علیه وآله وسلم إلاّ أقاربه وموالیه ، وهم الذین تولوا غسله وتکفینه وإدخاله قبره ومواراته ، وهم أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب علیه السلام وعمه العباس رضی الله عنه وابناه الفضل وقثم ، واُسامه بن زید مولاه ، وقیل : شقران ، أو صالح مولاه صلى الله علیه وآله وسلم (۱) .
فارتفعت الأصوات فی السقیفه وکثر اللغط بین المهاجرین والأنصار ، ثم إن عمر بن الخطاب ضرب على ید أبی بکر فبایعه الناس ، ثم أتوا به المسجد یبایعونه ، فسمع العباس وعلی علیهما السلام التکبیر فی المسجد ولم یفرغوا من غسل رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم (۲) .
وکان عامّه المهاجرین وجلّ الأنصار لا یشکّون أن علیّاً علیه السلام هو صاحب الأمر بعد رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم (۳) ، فتخلّف قوم من المهاجرین والأنصار وجمهور الهاشمیین عن بیعه أبی بکر ، وکان منهم : العباس بن عبدالمطلب ، والفضل بن العباس ، والزبیر بن العوام ، وخالد بن سعید ، والمقداد بن عمرو ، وسلمان الفارسی ، وأبو ذر الغفاری ، وعمار بن یاسر ، والبرّاء بن عازب ، وأُبی بن کعب ، وعتبه بن أبی لهب ، وغیرهم (۴) ، وروی أنّهم اجتمعوا على أن یبایعوا علیّاً علیه السلام (۵) .
وکان أمیر المؤمنین علیه السلام قد اعتزل الناس بعد أن فرغ من جهاز رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وعکف على جمع القرآن الکریم بعهدٍ من الرسول الأکرم صلى الله علیه وآله وسلم ، وروی أنّه علیه السلام قال : « لا أرتدی حتى أجمعه » ، وقالوا : إنّه لم یرتدِ إلاّ للصلاه حتى جمعه (۶) .
وفی تلک الاثناء بلغ أبو بکر أن جماعه منهم العباس قد اجتمعوا مع علی ابن أبی طالب علیه السلام فی منزل فاطمه بنت رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم فبعث إلیهم عمر بن الخطاب ، وخالد بن الولید فی رجالٍ من الأنصار ونفرٍ من المهاجرین أرسلهم أبو بکر رِدءاً لهما ، کزیاد بن لبید الأنصاری ، وعبد الرحمن بن عوف ، وأُسید بن حُضیر ، ومسلمه بن سلامه بن وقش ، ومحمد بن مسلمه ، وثابت بن قیس بن شماس الخزرجی ، وسلمه بن أسلم (۷) ، والمغیره بن شعبه ، وسالم مولى أبی حذیفه (۸) .
فجاء عمر بن الخطاب فناداهم وهم فی دار علی علیه السلام : لتخرجنّ إلى البیعه أو لاُحرقنّها على من فیها! فقیل له : یا أبا حفص؟ إنّ فیها فاطمه! فقال : وإن (۹) !! .
فلمّا سمعت فاطمه علیها السلام أصواتهم نادت بأعلى صوتها : « یا أبتِ یا رسول الله ، ماذا لقینا بعدک من ابن الخطاب وابن أبی قحافه؟! » فلمّا سمع القوم صوتها وبکائها انصرفوا باکین ، وکادت قلوبهم وأکبادهم تنفطر ، وبقی عمر ومعه قوم (۱۰) ، فاقتحموا الدار ، فصاحت فاطمه علیها السلام وناشدتهم الله (۱۱) ، وجعلت تبکی وتصیح (۱۲) .
وخرج إلیهم الزبیر مصلتاً سیفه ، فاعتنقه زیاد بن لبید الأنصاری ورجل آخر ، فندر السیف من یده ، فضرب به عمر الحجر فکسره (۱۳) ، ثم أخرجهم بتلابیبهم یساقون سوقاً عنیفاً (۱۴) .
وروی أنّهم قالوا : لیس عندنا معصیه ولا خلاف . . وإنما اجتمعنا لنؤلف القرآن فی مصحف واحد ، ثم بایعوا أبا بکر (۱۵) .
واجتمع الناس ینظرون ، وامتلأت شوارع المدینه بالرجال ، ورأت فاطمه علیها السلام ما صنع عمر ، فصرخت وولولت ، واجتمع معها نساء کثیره من الهاشمیات وغیرهنّ ، فخرجت إلى بابها ، وقالت : « یا أبا بکر ، ما أسرع ما أغرتم على أهل بیت رسول الله! والله لا أُکلّم عمر حتى ألقى الله » (۱۶) .
وقالت علیها السلام : « لا عهد لی بقومٍ حضروا أسوأ محضرٍ منکم ، ترکتم رسول الله جنازهً بین أیدینا وقطعتم أمرکم بینکم ، لم تستأمرونا ولم تروا (۱۷) لنا حقاً (۱۸) ، کأنکم لم تعلموا ما قال یوم غدیر خمّ ، والله لقد عقد له یومئذ الولاء ، لیقطع منکم بذلک منها الرجاء ، ولکنکم قطعتم الأسباب بینکم وبین نبیکم ، والله حسیب بیننا وبینکم فی الدنیا والآخره » (۱۹) .
وأخرجوا علیّاً علیه السلام ومضوا به إلى أبی بکر ، فقال له عمر : بایع . فقال علیه السلام : « إن أنا لم أفعل فمه ؟ » قال عمر : إذن والله الذی لا إله إلاّ هو نضرب عنقک !
فقال : « إذن تقتلون عبد الله وأخو رسوله » . قال عمر : أما عبدالله فنعم ، وأما أخو رسوله فلا (۲۰) ، وأبو بکر ساکت . فقال له عمر : ألا تأمر فیه بأمرک؟ فقال : لا أُکرهه على شیءٍ ما کانت فاطمه إلى جنبه (۲۱) .
ولم یبایع علیٌّ أبا بکر حتى ماتت فاطمه علیها السلام بعد سته أشهر ، فلمّا ماتت علیها السلام ضرع إلى صلح أبی بکر (۲۲) .

آثار الهجوم وما ترتب علیه :
اندفع القوم إلى بیت فاطمه بنت رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ولم یرعوا لها حرمه ، ولا لاَبیها المصطفى صلى الله علیه وآله وسلم ذمّه ، وقد رافق الهجوم على الدار بعض الأحداث المخالفه للشرع والدین والضمیر والوجدان والأعراف والسجایا الانسانیه ، وکلّها مصادیق تحکی قصه الانقلاب على الأعقاب والإحداث بعد غیاب الرسول الأعظم صلى الله علیه وآله وسلم ، ومن تلک الأحداث :
۱ ـ إحراق البیت :
ثبت إحراق البیت المقدس من طریق الفریقین ، فقد روی أنّهم جمعوا الحطب الجزل حول بیت الزهراء علیها السلام ، وأضرموا النار فی بابه ، حتى أخذت النار فی خشب الباب (۲۳) .
وروى الثقفی بالاسناد عن حمران بن أعین ، عن الإمام الصادق علیه السلام أنّه قال : « والله ما بایع علی حتى رأى الدخان قد دخل بیته » (۲۴) .
وقال المسعودی : فأقام أمیر المؤمنین علیه السلام ومن معه من شیعته فی منزله بما عهد إلیه رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ، فوجّهوا إلى منزله ، فهجموا علیه وأحرقوا بابه ، واستخرجوه منه کُرهاً (۲۵) .
وقد بلغ من اشتهار هذا الأمر أن سجّله کثیر من الشعراء منذ القرون الأولى وإلى الیوم ، ومنهم عبدالله بن عمار البرقی ت ۲۴۵ هـ حیث قال :

وکلّلا النار من نبتٍ ومن حطبٍ * والمضرمـان لمـن فیه یسبّانِ
ولیس فی البیت إلاّ کلّ طـاهرهٍ * من النساء وصدّیق وسبطانِ (۲۶)
وقال علاء الدین الحلی المقتول سنه ۷۸۶ هـ :
وأجمعوا الأمر فیما بینهـم غـوت * لهـم أمـانیهـم والجهـل والأملُ
أن یحرقوا منزل الزهراء فاطمـه * فیـالـه حـادث مستصعـب جَلَلُ
بیت به خمسه جبریـل سادسهـم * من غیر ما سبب بالنار یشتعلُ (۲۷)
ووردت الأخبار بهذا المضمون من طرق العامه أیضاً ، فقد ذکر السید المرتضى رضی الله عنه أن خبر الإحراق قد رواه غیر الشیعه ممن لایتهم على القوم (۲۸) ، وفی ما یلی بعض روایاتهم :
روى البلاذری عن سلیمان التیمی وعبدالله بن عون أنهما قالا : إنّ أبا بکر أرسل إلى علی علیه السلام یرید البیعه ، فلم یبایع ، فجاء عمر ومعه فتیله ، فتلقّته فاطمه علیها السلام على الباب . فقالت فاطمه علیها السلام : یابن الخطاب ، أتراک محرقاً علیّ بابی؟ قال : نعم ، وذلک أقوى فیما جاء به أبوک (۲۹) .
وذکر ابن عبد ربه الذین تخلفوا عن البیعه لاَبی بکر : علی علیه السلام والعباس ، والزبیر ، وسعد بن عباده ، قال : فأمّا علی علیه السلام والعباس والزبیر ، فقعدوا فی بیت فاطمه حتى بعث إلیهم أبو بکر عمر بن الخطاب لیخرجوا من بیت فاطمه علیها السلام ، وقال له : إن أبوا فقاتلهم . فأقبل بقبسٍ من نار على أن یضرم علیهم الدار ، فلقیته فاطمه علیها السلام فقالت : یابن الخطاب أجئت لتحرق دارنا؟ قال : نعم ، أو تدخلوا فیما دخلت فیه الاُمّه (۳۰) .
وقد سجّل شاعر النیل حافظ إبراهیم هذه المکرمه لعمر بن الخطاب حیث قال :
وقـولـهٍ لعلـی قالهـا عمـرُ * أکـرم بسـامعها أعظـم بملقیهـا
حرقتُ دارک لا أبقی علیک بهـا * إن لم تبایع وبنت المـصطفى فیها
ما کان غیر أبی حفص یفوه بها * أمام فارس عدنـان وحـامیها (۳۱)
ولیته لم یَفُه بها ، فإنّها کانت سُبّه له وموبقه عظیمه لا تفارقه أبداً ، حتّى یلقى الله تعالى وبنت المصطفى صلى الله علیه وآله وسلم غضبى علیه ، والرسول صلى الله علیه وآله وسلم حرب علیه ، لاَنّه صلى الله علیه وآله وسلم حربٌ لمن حاربهم ، وسلم لمن سالمهم (۳۲) .
وظنّ شاعر النیل أنّ ذلک کان من شجاعه عمر ، وفات عنه أنّه لم تثبت لعمر قدم فی المقامات المشهوره کما لم تروَ له صوله ولم تعرف عنه جوله ،
فهو الذی عاد فی خیبر یُجبّن أصحابه ویجبّنونه (۳۳) ، فما کانت الرایه والفتح وقتل صنادید الکفر لتلیق إلاّ بمن یحبّ الله ورسوله ویحبّه الله ورسوله ، الکرار غیر الفرار ، علی أمیر المؤمنین علیه السلام (۳۴) .
کما فات عنه أنّ صبر أمیر المؤمنین علیه السلام على القوم ما کان إلاّ بعهدٍ من رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم له بالصبر عند خذلان الاُمّه (۳۵) ، وأنّه علیه السلام کان یقول واصفاً حاله بعد البیعه : « فنظرتُ فإذا لیس لی معین إلاّ أهل بیتی ، فضننتُ بهم عن الموت ، وأغضیتُ على القذى ، وشربت على الشجا ، وصبرت على أخذ الکظم وعلى أمرّ من طعم العلقم » (۳۶) .
وقال علیه السلام : « وطفقت أرتئی بین أن أصول بیدٍ جذّاء ، أو أصبر على طخیه عمیاء ، یهرم فیها الکبیر ، ویشیب فیها الصغیر ، ویکدح فیها مؤمن حتى یلقى ربه ، فرأیت أنّ الصبر على هاتا أحجى ، فصبرتُ وفی العین قذىً ، وفی الحلق شجىً ، أرى تراثی نهباً . . . » (۳۷) .
وخلاصه القول إنّه علیه السلام آثر بقاء الإسلام الذی نذر حیاته وخاض الغمرات لاَجله ، فنراه فی أحرج المواقف التی واجهته بعد البیعه کان یقول :

« سلامه الدین أحبُّ إلینا من غیره » (۳۸) .
الاحراق ذریعه للظلم :
إنّ إحضار الحطب حول بیت القدس والطهاره من قبل رجال الخلافه وإذکاء النار فی بابه لانتزاع البیعه من أمیر المؤمنین علیه السلام قد صار ذریعه للظالمین وسُنّه لطواغیت الاُمّه على طول التاریخ ، فقد روى المؤرخون أنّ عروه بن الزبیر کان یعذر أخاه عبدالله فی حصر بنی هاشم فی الشعب ، وجمعه الحطب لیحرقهم ، وکان یقول : إنّما أراد بذلک ألاّ تنتشر الکلمه ، ولا یختلف المسلمون ، وأن یدخلوا فی الطاعه ، فتکون الکلمه واحده ، کما فعل عمر بن الخطاب ببنی هاشم لمّا تأخروا عن بیعه أبی بکر ، فانّه أحضر الحطب لیحرق علیهم الدار (۳۹) .
۲ ـ إیذاء الزهراء علیها السلام بالضرب والاسقاط :
وکان من امتدادات ذلک الهجوم أن تعرّض القوم لفاطمه بنت رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم بالضرب ممّا أدى إلى إسقاط جنینها ، فشکت من أثر ذلک الضرب حتى التحقت بربها شهیده مظلومه ، وقد استفاضت الروایات بذلک وثبت عند أعلام الطائفه .
قال الشیخ الطوسی رضی الله عنه : وقد روی أنّهم ضربوها بالسیاط ، والمشهور الذی لا خلاف فیه بین الشیعه أن عمر ضرب على بطنها حتى أسقطت ، فسمّی السقط محسناً (۴۰) ، والروایه بذلک مشهوره عندهم (۴۱) ، وقد نقلها عنهم المخالفون أیضاً (۴۲) .
ونقل الشیخ ابن شهرآشوب عن (المعارف) لابن قتیبه أنّ المحسن سقط من زخم (۴۳) قنفذ العدوی (۴۴) الذی أمره عمر بضرب الزهراء علیها السلام .
وکان من آثار ذلک الضرب أن مرضت الزهراء علیها السلام ولازمت فراشها حتى التحقت بربها ، کما أخبر بذلک أولاد الزهراء علیهم السلام (۴۵) ، وقد أطبقت کلمتهم على أنّها ماتت شهیدهً مظلومه ، فعن علی بن جعفر عن أخیه أبی الحسن علیه السلام قال : « إنّ فاطمه صدّیقه شهیده » (۴۶) ، وجاء فی زیارتها علیها السلام : السلام علیکِ أیتها البتول الشهیده الطاهره (۴۷) . والسلام علیکِ أیتها الصدیقه الشهیده (۴۸) .
ومما یدلّ على شیوع هذا الأمر وشهرته هو أن تناوله الشعراء مندّدین به مزرین على فاعله ، وذلک منذ القرون الاُولى وإلى الیوم ، قال السید الحمیری المتوفى ۱۷۳ هـ :
ضربت واهتضمت مـن حقّها * واُذیقت بعـده طعـم السَّلع (۴۹)
قطـع الله یـدی ضـاربهـا * ویـد الراضی بذاک المتّبع (۵۰)
وقال القاضی النعمان المتوفى سنه ۳۶۳ هـ فی أرجوزته المختاره :
حتى أتوا باب البتول فاطمهْ * وهـی لهـم قالیه مصارمهْ
فوقفت مـن دونه تعـذلهم * فکسـر البـاب لهـم أوّلهم
فاقتحموا حجابها فأعـولتْ * فضربوهـا بینهم فأسقطتْ

إلى أن قال :
وقتلهـم فـاطمه الزهـراءِ * أضرم حرّ النار فی أحشائی
لاَنّ فی المشهور عند الناسِ * بأنَّها ماتت مـن النفاسِ (۵۱)
وقال الأمیر علی بن مقرب الاحسائی المتوفّى سنه ۶۲۹ هـ :
یالیت شعری فمن أنوح منهم * ومـن له ینهلّ فیض أدمعی
أللوصـی حین فـی محرابه * عمّم بـالسیف ولمّا یـرکعِ
أم للبتول فـاطـم إذ منعت * عن إرثها الحق بأمر مجمعِ
إلى أن قال :
ولـم تزل مهضومه مظلومـه * بردّ دعواها ورضِّ الأضلعِ (۵۲)
ونقل ذلک من غیر طرق الشیعه ، فعن محمد بن أحمد بن حماد الکوفی الحافظ ، فی ترجمه أحمد بن محمد السری بن یحیى بن السری ابن أبی دارم ، قال : کان مستقیم الأمر عامه دهره ، ثمّ فی آخر أیامه کان أکثر مایقرأ علیه المثالب ، حضرته ورجل یقرأ علیه أنّ عمر رفس فاطمه علیها السلام حتى أسقطت محسناً (۵۳) .
وعن إبراهیم بن سیار النظام ، قال : إنّ عمر ضرب بطن فاطمه یوم البیعه حتى ألقت الجنین من بطنها (۵۴) ، وکان یصیح : احرقوا دارها بمن فیها ، وما کان فی الدار غیر علی وفاطمه والحسن والحسین علیهم السلام (۵۵) .
ونقل البغدادی والمقریزی عن النظام أنه قال : إنّ عمر ضرب فاطمه ابنه رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ومنع میراث العتره (۵۶) .
ولا ندری کیف یجعل مرتکب مثل هذه الاُمور الفضیعه نفسه إماماً للاُمّه ، وفی موقع رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ، ویؤتمن على الدین والإنسان والأخلاق وأموال الناس وأعراضهم ، ویوفّر لهم الکرامه والعزّه ، ویربّی الناس على الفضیله والدین والأخلاق؟!
ثم إذا کان رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم لا یحبّ من یبغض فاطمه ، ولو بکلمه واحده ، فلماذا یُلام محبّو فاطمه علیها السلام على بغض قاتلها؟
اعتراف أبی بکر بالهجوم :
إنّ التجاوز على حرمه بیت فاطمه بنت رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وإدخال الرجال فیه ، وهتک حرمته المقدسه ، قد صرّح به أبو بکر فی لحظاته الأخیره ، وفی ذلک دلاله قاطعه على حدوث هذا الهجوم وما رافقه من أحداث ألیمه ، وعلى خطأ أبی بکر فی الایعاز إلى جنده بقیاده ابن الخطاب للقیام بذلک العمل المنافی لاَبسط حقوق الزهراء ، والمؤدی إلى غضب الله تعالى ورسوله الکریم وصالح المؤمنین .
عن عبدالرحمن بن عوف : أنّه سمع أبا بکر یقول فی مرضه الذی توفی فیه : وددت أنی لم أکن فتّشت بیت فاطمه وأدخلته الرجال ، ولو کان أُغلق على حرب . وفی روایه : لیتنی لم أکن کشفت بیت فاطمه عن شیءٍ ، وترکته ولو أُغلق على حرب (۵۷) .
البیعه تأصیل للغدر وذریعه للظلم :
إنّ البیعه التی لاَجلها کان الهجوم على دار الزهراء علیها السلام مغرس الإسلام ومهبط الوحی ، هی مصداق للانقلاب والإحداث فی الإسلام وتجسید لنزعه الغدر والعدوان فی هذه الاُمّه ، وهذا ما أعلم به رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم وصیَّه أمیر المؤمنین علیه السلام ، فقد روى الجوهری بالاسناد عن حبیب بن ثعلبه ، قال : سمعت علیّاً علیه السلام یقول : « أما وربّ السماء والأرض ـ ثلاثاً ـ إنّه لعهد النبی الاُمی صلى الله علیه وآله وسلم إلیّ : لتغدرنّ بک الاُمّه من بعدی » (۵۸) .
فالبیعه لا تمتلک أدنى المقومات الشرعیه ، ولم تتحصّن بأیّ سبب معقول أو منقول ، بل کانت کما وصفها أبو بکر (۵۹) وعمر (۶۰) : فلتهً وقى الله شرّها ، والحقّ أنّ شرها کان مستطیراً ، فهی حجر الزاویه لکلِّ مظلمه حدثت فی التاریخ ، والذریعه لکلِّ من ظلم أهل البیت علیهم السلام من طواغیت الاُمّه وجبابرتها ، ویتضح ذلک جلیاً فی کتاب معاویه إلى محمد بن أبی بکر قبل حرب صفین حیث جاء فیه : فقد کنّا وأبوک نعرف فضل ابن أبی طالب وحقّه لازماً لنا مبروراً علینا (۶۱) فلما اختار الله لنبیه صلى الله علیه وآله وسلم ما عنده ، وأتمّ وعده ، وأظهر دعوته ، وأفلج حجّته ، وقبضه الله إلیه ، کان أبوک والفاروق أول من ابتزّه حقّه ، وخالفه على أمره ، على ذلک اتّفقا واتّسقا ، ثم إنّهما دعواه إلى بیعتهما ، فأبطأ عنهما وتلکّأ علیهما ، فهمّا به الهموم ، وأرادا به العظیم … فإن یکن ما نحن فیه صواباً ، فأبوک أوله ، وإن یکن جوراً ، فأبوک أُسّه ، ونحن شرکاؤه ، فبهدیه أخذنا ، وبفعله اقتدینا ، ولولا ما سبقنا إلیه أبوک ما خالفنا ابن أبی طالب وأسلمنا له ، ولکنّا رأینا أباک فعل ذلک ، فاحتذینا بمثاله ، وأقتدینا بفعاله (۶۲) .
فالبیعه إذن کانت اتفاقاً سریاً ، فعلى الرغم من أنهم کانوا یعرفون فضل أمیر المؤمنین علیه السلام وحقه لازماً علیهم ، لکنهم اتفقوا واتسقوا على أن یبتزّوه حقه ویخالفوه على أمره .
روى الجوهری عن ابن عباس أن عمر قال له لیله الجابیه : إنّ أول من ریّثکم عن هذا الأمر أبو بکر ، إنّ قومکم کرهوا أن یجمعوا لکم الخلافه والنبوه . قال : قلت : لمَ ذاک یا أمیر المؤمنین؟ ألم نُنِلهُم خیراً؟! قال : بلى ، ولکنّهم لو فعلوا لکنتم علیهم جَحْفاً جَحْفاً (۶۳) .
وذلک الاتفاق یهدف إلى إقصاء عتره النبی صلى الله علیه وآله وسلم عن أداء دورهم الرسالی ، وهضم حقوقهم ، والاستیلاء على الملک ، مهما کانت الوسائل ، وحتى لو انتهت بقتل أمیر المؤمنین علیه السلام (وأرادا به العظیم) (۶۴) کما قتلوا سعد ابن عباده ، الذی ذهب إلى الشام مهاجراً ومغاضباً لاَصحاب السقیفه بعد أن هتف عمر أمام المهاجرین والأنصار : اقتلوه قتله الله ، فإنّه صاحب فتنه (۶۵) ، ثم بعث رجلاً إلى الشام ، فرماه بسهم فقتله (۶۶) .
وما کان اهتمام عمر بانتزاع البیعه بشتى الوسائل ، وإن أدى إلى القتل والتحریق ، إلاّ إمضاءً لذلک الاتفاق وحرصاً على تحقیق کامل أهدافه .
عن ابن عباس ، قال : بعث أبو بکر عمر بن الخطاب إلى علی علیه السلام حین قعد فی بیته ، وقال : ائتنی به بأعنف العنف ، فلمّا أتاه جرى بینهما کلام ، فقال علی علیه السلام : احلب حلباً لک شطره ، والله ما حرصک على إمارته الیوم إلاّ لیؤمّرک غداً (۶۷) . وفی روایه : أشدد له الیوم أمره لیردّ علیک غداً (۶۸) .
ولهذا کشفت الزهراء علیها السلام عن موقفها من سلطه السقیفه أمام الملأ حینما

____________
۱) الطبقات الکبرى | ابن سعد ۲ : ۲۷۷ ـ ۲۷۸ . والعقد الفرید | ابن عبد ربه ۳ : ۲۹۶ ، المکتبه التجاریه ـ مصر . وتاریخ الإسلام | الذهبی ۱ : ۵۷۵ ـ ۵۷۶ . وتاریخ الطبری ۳ : ۲۱۳ .
۲) العقد الفرید | ابن عبد ربه ۵ : ۱۰ ـ ۱۱ .
۳) الموفقیات | الزبیر بن بکار : ۵۸۰ | ۳۸۰ عن محمد بن اسحاق . وتاریخ الیعقوبی ۲ : ۱۲۴ . وشرح ابن أبی الحدید ۶ : ۲۱ .
۴) تاریخ الیعقوبی ۲ : ۱۲۴ . وتاریخ أبی الفداء ۲ : ۶۳ . وشرح ابن أبی الحدید ۲ : ۴۹ .
۵) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۶ .
۶) اُنظر : الاتقان | السیوطی ۱ : ۲۰۴ . والطبقات الکبرى | ابن سعد ۲ : ۳۳۸ . ومناهل العرفان ۱ : ۲۴۷ . وکنز العمال ۲ : ۵۸۸ | ۴۷۹۲ . وشرح ابن أبی الحدید ۱ : ۲۷ و ۲ : ۵۶ .
۷) راجع : مستدرک الحاکم ۳ : ۶۶ . وسنن البیهقی ۸ : ۱۵۲ . وشرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۰ و ۵۱ و ۵۶ و ۵۷ ، و ۶ : ۱۱ و ۴۷ و ۴۸ .
۸) الجمل | الشیخ المفید : ۱۱۷ .
۹) الإمامه والسیاسه | ابن قتیبه ۱ : ۱۲ .
۱۰) الإمامه والسیاسه | ابن قتیبه ۱ : ۱۳ . وأعلام النساء | کحاله ۴ : ۱۱۴ ـ ۱۱۵ .
۱۱) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۰ ، و ۶ : ۴۷ .
۱۲) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۶ .
۱۳) وفی روایه الطبری ۳ : ۲۰۲ أنّ الزبیر عثر فسقط السیف من یده ، فوثبوا علیه فأخذوه . وروی أنّ الذی أخذ سیف الزبیر وکسره هو محمد بن مسلمه . راجع مستدرک الحاکم ۳ : ۶۶ . وسنن البیهقی ۸ : ۱۵۲ . وکنز العمال ۵ : ۵۹۷ . وشرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۱ ، و ۶ : ۴۸ . وفی ج۶ ص۱۱ منه أنّه سلمه بن أسلم .
۱۴) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۶ ، و ۶ : ۴۸ .
۱۵) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۶ .
۱۶) السقیفه وفدک | الجوهری : ۷۳ . وشرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۷ ، و ۶ : ۴۹ .
۱۷) فی الإمامه والسیاسه : ولم تردّوا .
۱۸) الإمامه والسیاسه ۱ : ۱۳ . والأمالی | الشیخ المفید : ۴۹ | ۹ . والاحتجاج | الطبرسی : ۸۰ .
۱۹) الاحتجاج | الطبرسی : ۸۰ .
۲۰) وهو ردّ على الرسول صلى الله علیه وآله وسلم فقد صحّ عنه صلى الله علیه وآله وسلم أنّه قال لعلی علیه السلام : « أنت أخی فی الدنیا والآخره » ، راجع : سنن الترمذی ۵ : ۶۳۶ | ۳۷۲۰ . ومسند أحمد ۱ : ۲۳۰ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۴ . وقال صلى الله علیه وآله وسلم : « أنت أخی وأنا أخوک ، فإن ذاکرک أحد فقل : أنا عبدالله وأخو رسوله ، لایدّعیها بعدک إلاّ کاذب » ، راجع : فضائل الصحابه | أحمد بن حنبل ۲ : ۶۱۷ | ۱۰۵۵ . وتذکره الخواص | سبط ابن الجوزی : ۲۲ .
۲۱) الإمامه والسیاسه | ابن قتیبه ۱ : ۱۳ . والآیه من سوره الأعراف : ۷ | ۱۵۰ .
۲۲) أنساب الأشراف | البلاذری ۲ : ۲۶۸ ، دار الفکر ـ بیروت .
۲۳) الهدایه الکبرى | الخصیبی : ۴۰۷ . وبحار الأنوار ۴۳ : ۱۹۷ | ۲۹ ، و ۵۳ : ۱۸ .
۲۴) تلخیص الشافی | الطوسی ۳ : ۷۶ . وبحار الأنوار ۲۸ : ۳۹۰ .
۲۵) إثبات الوصیه | المسعودی : ۱۲۴ ، المطبعه الحیدریه ـ النجف . وبحار الأنوار ۲۸ : ۳۰۸ | ۵۰ .
۲۶) الصراط المستقیم | البیاضی ۳ : ۱۳ .
۲۷) الغدیر ۶ : ۳۹۱ .
۲۸) الشافی | السید المرتضى ۴ : ۱۱۹ .
۲۹) أنساب الأشراف ۲ : ۲۶۸ ، دار الفکر ـ بیروت . والشافی | السید المرتضى ۳ : ۲۴۱ . وتلخیص الشافی | الطوسی ۳ : ۶۷ .
۳۰) العقد الفرید | ابن عبد ربه ۵ : ۱۲ . والمختصر فی أخبار البشر | أبو الفداء ۲ : ۶۴ .
۳۱) الدیوان ۱ : ۷۵ ، دار الکتب المصریه ـ القاهره .
۳۲) سنن الترمذی ۵ : ۶۹۹ | ۳۸۷۰ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۴۹ . ومسند أحمد ۲ : ۴۴۲ . ومسند فاطمه علیها السلام | السیوطی : ۴۴ .
۳۳) مستدرک الحاکم ۳ : ۳۷ . وتاریخ الطبری ۳ : ۱۲ .
۳۴) صحیح البخاری ۵ : ۸۷ | ۱۹۷ و ۱۹۸ ـ کتاب الفضائل ، و۵ : ۲۷۹ | ۲۳۱ ـ کتاب المغازی . وصحیح مسلم ۴ : ۱۸۷۱ | ۳۲ ـ ۳۴ ـ کتاب الفضائل . ومسند أحمد ۱ : ۱۸۵ ، و۵ : ۳۵۸ . ومستدرک الحاکم ۳ : ۱۰۹ .
۳۵) راجع : الاحتجاج | الطبرسی : ۷۵ .
۳۶) نهج البلاغه | صبحی الصالح : ۶۸ الخطبه ۲۶ .
۳۷) نهج البلاغه | صبحی الصالح : ۴۸ الخطبه ۳ .
۳۸) الموفقیات | الزبیر بن بکار : ۵۸۱ عن محمد بن إسحاق . وشرح ابن أبی الحدید ۶ : ۲۱ .
۳۹) مروج الذهب | المسعودی ۳ : ۷۷ . وشرح ابن أبی الحدید ۲۰ : ۱۴۷ . ومقاتل الطالبیین | أبو الفرج : ۳۱۵ .
۴۰) وهو الابن الثالث لاَمیر المؤمنین علیه السلام من الزهراء علیها السلام ، وقد جاء فی الروایات والأخبار أن رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم قد أمر بتسمیته محسناً وهو حمل فی بطن أُمّه . راجع : الکافی | الکلینی ۶ : ۱۸ | ۲ . والخصال | الصدوق : ۶۳۴ . والإرشاد ۱ : ۳۵۵ .
وذکره العامّه أیضاً وقالوا : انّه مات صغیراً . راجع : تاریخ الطبری ۵ : ۱۵۳ . والکامل | ابن الأثیر ۳ : ۳۹۷ . وأنساب الأشراف | البلاذری ۲ : ۴۱۱ . والإصابه ۳ : ۴۷۱ . ومیزان الاعتدال | الذهبی ۱ : ۱۳۹ . ولسان المیزان | ابن حجر ۱ : ۲۶۸ .
۴۱) تلخیص الشافی ۳ : ۱۵۶ . وراجع أیضاً الاختصاص : ۸۵ . وکتاب سلیم : ۳۷ . والهدایه الکبرى | الخصیبی : ۱۷۹ . وبحار الأنوار ۳۰ : ۲۳۹ ـ ۲۴۰ ، و۴۳ : ۱۹۷ | ۲۹ .
۴۲) البدء والتاریخ | المقدسی ۵ : ۲۰ . وشرح ابن أبی الحدید الحنفی المعتزلی ۲ : ۶۰ .
۴۳) الزخم : الدفع الشدید .
۴۴) المناقب ۳ : ۳۵۸ . وقنفذ هو ابن عمیر التیمی ، ذکره ابن الأثیر وابن حجر وقالا : له صحبه ، وولاه عمر مکّه ثمّ صرفه . راجع : أُسد الغابه ۴ : ۲۰۸ . والإصابه ۳ : ۲۴۱ . والذی فی المعارف المطبوع فی دار الکتب المصریه سنه ۱۳۷۹ هـ ص۲۱۱ : وأما محسن بن علی فهلک وهو صغیر ، وقد جاء فی کثیر من الروایات أنّه تعرّض للزهراء علیها السلام بالضرب عندما أحالت بین القوم وبین أمیر المؤمنین علیه السلام . راجع : الاحتجاج | الطبرسی : ۸۳ . وکتاب سُلیم : ۳۸ و ۴۰ . ودلائل الإمامه | الطبری : ۱۳۴ . وبحار الأنوار ۴۳ : ۱۷۰ و ۱۹۸ | ۲۹ .
۴۵) راجع : الاحتجاج | الطبرسی : ۸۳ . ودلائل الإمامه | الطبری : ۱۳۴ . وکتاب سُلیم : ۴۰ . ودعائم الإسلام ۱ : ۲۳۲ . وبحار الأنوار ۴۳ : ۱۷۰ | ۱۱ و ۱۹۸ | ۲۹ .
۴۶) الکافی ۱ : ۴۵۸ | ۲ .
۴۷) المزار | المفید : ۱۵۶ . والمقنعه | المفید : ۴۵۹ . وبحار الأنوار ۱۰۰ : ۱۹۷ | ۱۴ ، و۱۹۸ | ۱۶ .
۴۸) التهذیب | الطوسی ۶ : ۱۰ | ۱۲ . والبلد الأمین | الکفعمی : ۱۷۸ .
۴۹) السَّلع : شجر مرّ ، ویقال : أمرّ من السَّلع .
۵۰) الصراط المستقیم ۳ : ۱۳ .
۵۱) الارجوزه المختاره : ۸۸ | ۹۲ ـ طبع سنه ۱۹۷۰ م ـ معهد الدراسات الإسلامیه ـ کندا .
۵۲) إثبات الهداه | الحر العاملی ۴ : ۱۴۱۲ . وأدب الطف ۴ : ۳۲ .
۵۳) سیر أعلام النبلاء | الذهبی ۱۵ : ۵۷۸ . ومیزان الاعتدال | الذهبی ۱ : ۱۳۹ | ۵۵۲ . ولسان المیزان | ابن حجر ۱ : ۲۶۸ | ۸۲۴ .
۵۴) الوافی بالوفیات | الصفدی ۶ : ۱۷ .
۵۵) الملل والنحل | الشهرستانی ۱ : ۵۷ .
۵۶) الفرق بین الفرق | البغدادی : ۱۴۸ ، دار المعرفه . والخطط | المقریزی ۲ : ۳۴۶ ـ دار صادر .
۵۷) المعجم الکبیر | الطبرانی ۱ : ۶۲ | ۴۳ . وتاریخ الطبری ۳ : ۴۳۰ حوادث سنه (۱۳ هـ) . ومروج الذهب | المسعودی ۲ : ۳۰۱ . وتاریخ الیعقوبی ۲ : ۱۳۷ . والعقد الفرید ۵ : ۱۹ . وکنز العمال ۵ : ۶۳۲ | ۱۴۱۱۳ . وشرح ابن أبی الحدید ۲ : ۴۶ ـ ۴۷ ، و ۶ : ۵۱ . ومجمع الزوائد ۵ : ۲۰۳ . ومیزان الاعتدال | الذهبی ۳ : ۱۰۹ | ۵۷۶۳ . ولسان المیزان ۴ : ۱۸۹ | ۵۰۲ . ومسند فاطمه علیها السلام | السیوطی : ۱۷ ، ۳۴ ، ۳۵ .
۵۸) شرح ابن أبی الحدید ۶ : ۴۵ .
۵۹) أنساب الأشراف | البلاذری ۲ : ۲۶۴ .
۶۰) شرح ابن أبی الحدید ۶ : ۴۷ .
۶۱) وکان عمر بن الخطاب یعلم أیضاً یقیناً بمقام علی علیه السلام ، فقد روى الجوهری عن ابن عباس ، قال : إنّ عمر یشهد أن علیّاً علیه السلام أولى الناس بالأمر بعد رسول الله . شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۷ و۶ : ۵۰ .
۶۲) وقعه صفین | نصر بن مزاحم : ۱۲۰ . وشرح ابن أبی الحدید ۳ : ۱۹۰ . ومروج الذهب ۳ : ۱۲ .
۶۳) شرح ابن أبی الحدید ۲ : ۵۸ . وقوله : جحفاً جحفاً : أی فخراً وشرفاً .
۶۴) وقد مرّ بک قول عمر له علیه السلام : إذن والله نقتلک ، وقول أبی بکر لعمر : إن أبوا فقاتلهم وکذا فی شورى عثمان ، هدّده عبدالرحمن بن عوف بالقتل إن لم یبایع .
۶۵) تاریخ الطبری ۳ : ۲۰۶ . وأنساب الأشراف ۲ : ۲۶۳ .
۶۶) العقد الفرید ۵ : ۱۳ .
۶۷) أنساب الأشراف ۲ : ۲۶۹ .

علی موسى الکعبی

المصدر:سبطین

درباره مدیریت پرچم های سیاه شرق

پیشنهاد میکنیم

وحدات أخرى من الجیش السوری تدخل نبل والزهراء

وحدات أخرى من الجیش السوری تدخل نبل والزهراءReviewed by مدیریت پرچم های سیاه شرق on …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دوازده + 3 =

Watch Dragon ball super